W ostatnio opublikowanym sondażu w Newsweeku, ponad 42 proc. pracujących Polaków niefrasobliwie przyznaje się, że nie myśli o zabezpieczeniu się na starość, blisko 20 proc. liczy na wsparcie Państwa, a tylko 1/3 próbuje oszczędzać. Polacy nie chcą dłużej pracować – blisko 60 proc. nie zgadza się na podwyższenie wieku emerytalnego, za to chętnie pracowaliby krócej – to około 30 proc. sondowanych. Przyszli emeryci zdecydowanie odrzucają też pomysł zrównania wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn. To głównie kobiety niczym niepodległości bronią przywileju przechodzenia na emeryturę pięć lat przed mężczyznami – chyba nie do końca rozumiejąc jak bardzo jest to dla nich niekorzystne.

Tymczasem w odległej Ameryce, 65 proc. aktualnie pracujących chciałoby pracować nadal po ukończeniu 67 lat (wiek emerytalny), 28 proc. z tej grupy osób chciałoby pracować na pełnym etacie. Według Sun Life Financial, które opublikowało wyniki swoich badań, główne motywy przedłużenia lat pracy przez Amerykanów to kontynuowanie aktywnego życia oraz chęć gromadzenia środków na dostatnie życie w wieku emerytalnym.

Wyniki polskiego sondażu nie po raz pierwszy wskazują na absolutny brak racjonalnego myślenia, ignorancję i co gorsze demoralizację Polaków. W Polsce zależność między okresem aktywności zawodowej a wysokością emerytury jest zupełnie nieuświadomiona. Doświadczenia Polski socjalistycznej utwierdziły Polaków w przekonaniu, że emerytury nie trzeba wypracować – emerytura jest należnym świadczeniem Państwa wobec obywatela. I choć zdaniem ekspertów za 20 lat emerytura 60-latka ma nie przekraczać 30 proc. jego wcześniejszej pensji, Polacy nie chcą słyszeć o zmianie systemu ubezpieczeń społecznych ani o potrzebie odkładania na godną starość. Nie straszą nas doniesienia o rychłym kryzysie systemu ZUS, tak jak nie wzbudzają obaw kasandryczne prognozy dotyczące liczby emerytów przypadających na jednego pracującego.

Pogłębiającego się ubóstwa polskiego emeryta nie zmienią ani kolejne reformy systemu ubezpieczeń, ani kolejne filary tego systemu, ani wzrost demograficzny, ani żarliwe modlitwy o lepszą przyszłość. Model emeryta z Miami możliwy jest tylko wtedy, gdy zmienimy naszą mentalność. A ponieważ zmiany w mentalności wymagają ofiar wielu pokoleń, nie wierzę, że moja generacja załapie się na nową filozofię myślenia o emeryturze. To dlatego podjęłam dziś komsomolskie zobowiązanie wobec siebie - od dziś zaczynam odkładać na emeryturę w Miami!

Aneta Zelek

Dr hab. Aneta Zelek, profesor Zachodniopomorskiej Szkoły Biznesu w Szczecinie, prorektor ds. rozwoju, dyrektor generalny Centrum Rozwoju Biznesu ZPSB