Niektórzy twierdzą, że pewne jest,… że nic nie jest pewne… Prognozowanie było, jest i będzie rzemiosłem i sztuką, zwłaszcza w erze zawirowań…Niedawno ukazała się niezwykła książka autorstwa G. Friedmana: „Następne 100 lat. Prognoza na XXI wiek”. W Polsce też pojawiają się rozmaite raporty, choćby opracowania Komitetu Prognoz „Polska 2000 Plus”. Mamy opracowaną przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego „Krajową Strategię Rozwoju Regionalnego do roku 2020”, jest tzw. raport Michała Boniego – „Polska 2030 Wyzwania rozwojowe”. W Szczecinie pracujemy nad aktualizacją strategii rozwoju w perspektywie roku 2025, jest też floating garden 2050.

W myśleniu o przyszłości warto brać pod uwagę interesujące oceny i rekomendacje sformułowane przez Johna C. Bogle’a w: „Enough. True Measures of Money, Business, and Life”. Pisząc o pieniądzach, biznesie i życiu zdefiniował on, czego mamy za dużo i czego za mało (Too Much…, Not Enough…): 1. Za dużo kosztów – za mało wartości; 2. Za dużo spekulacji – za mało inwestowania; 3. Za dużo złożoności – za mało prostoty; 4. Za dużo wyrachowania – za mało zaufania; 5. Za dużo komercji – za mało profesjonalizmu; 6. Za dużo kupczenia - za mało obsługi; 7. Za dużo menedżeryzmu - za mało przywództwa; 8. Za dużo koncentracji na rzeczach – za mało odpowiedzialności; 9. Za dużo wartości XXI wieku – za mało wartości z XVIII wieku, 10. Za dużo „sukcesu” – za mało charakteru.

Dekalog ten można poszerzyć o dalsze punkty, takie jak np.: za dużo powierzchowności – za mało wnikliwości, za dużo pośpiechu – za mało refleksji, za dużo destrukcji – za mało tradycji, za mało empatii – za dużo arogancji. Cztery ostatnie zawdzięczam prezes Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego prof. Elżbiecie Mączyńskiej.

PS. W felietonie pisanym pod koniec roku 2009 nie może zabraknąć słowa „kryzys”… Javier Cercas, hiszpański pisarz, tłumacz, publicysta i wykładowca literatury napisał niedawno w El Pais: Gdybyśmy czytali „Etykę” Spinozy, ten najradośniejszy poemat o miłości, szybko byśmy zrozumieli, że kryzys to zwykłe duperele, a życie – każda jego chwila – jest całkowitym i niepowtarzalnym cudem… Viva la Vida… Niech żyje życie… I tej wersji się trzymajmy… Teraz i w przyszłości…

Stanisław Flejterski

Prof. zw. dr hab. Stanisław Flejterski, wykładowca Uniwersytetu Szczecińskiego i Zachodniopomorskiej Szkoły Biznesu. Specjalizuje się w problematyce finansów i bankowości. Jest członkiem Komitetu Nauk Ekonomicznych oraz Komitetu Nauk o Finansach PAN.